Sel Öncesi, Sırası ve Sonrasında Yapılması Gerekenler Neler?

Sel öncesinde alınması gereken önlemleri, sel sırasında can güvenliğini korumak için yapılması gerekenleri ve sel sonrasında dikkat edilmesi gerekenleri öğrenin. Doğru adımları takip ederek sel ve su baskınlarının oluşturabileceği riskleri azaltabilir, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyabilirsiniz.

Özet:

• İzdihama ve paniğe yol açmadan sakince hareket etmek
• Çukur bölgeleri, dere ve su yataklarını terk ederek yüksek alanlara yönelmek
• Ne yürüyerek ne de araçla sudan geçmeye çalışmak
• Çocukların ve yetişkinlerin sorumluluğunda olan bireylerin su ile temasından kaçınmasını sağlamak
• Suyla kaplı bir yolda kalındığında aracı terk etmek
• İstinat duvarı, elektrik direği veya kopmuş elektrik tellerinden uzaklaşmak
• Ev veya iş yeri içerisinde yer alan elektrik kaynaklarına ıslak elle dokunmamak
• Sel sularına temas etmiş hiçbir gıdayı tüketmemek
• Sel ihtimaline karşı geniş kapsamlı iş yeri sigortası ve konut sigortası yaptırmak

Yukarıdaki listede yer alan sel anında yapılması gerekenler listesindeki maddeler, sağlık ve güvenlik adına son derece önemli olup uyulması gereken kuralları içerir. Sel ya da taşkın sırasında mümkün olduğunca sakin kalıp etrafınızda sizinle birlikte olan bireyleri de koruyarak yüksek bölgelere yönelmeye çalışmak, atabileceğiniz ilk adım olmalıdır. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın eğitim merkezi bildirisinde de yer alan bu yönergeleri takip ederek kendinizi ve sevdiklerinizi koruyabilirsiniz. Okumaya devam ederek sel sırasında yapılması gerekenler hakkındaki diğer detayları görmeniz mümkün.

T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Eğitim Merkezi - Sel

T.C. İçişleri Bakanlığı AFAD'ın sele karşı alınması gereken önlemler kapsamında; yağış yoğunluğunun belirlenmesinde kullanılan teknolojik sistemlerden kurtarma birimlerine, yapılaşma kurallarından yağmur suyu kanallarının oluşturulmasına pek çok konuda önlem alınması gerektiği belirtilmiştir. Gerek yetkililerin gerekse toplumdaki bireylerin uyması gereken bu kurallar sayesinde sel ve taşkın oluşması durumunda hazırlıklı olunması mümkün hale gelecektir. Aşağıdaki listede sele karşı alınması gereken genel önlemlerden birkaçını görebilirsiniz.

Sele Karşı Alınması Gereken Önlemler

• Her türdeki meteorolojik acil durum senaryosu için yağış alanı ve yoğunluğunun belirlenmesinde kullanılan radar sistemleri ve uydu verisi ile çalışan uyarı sistemleri bulunur.
• Uyarı geldiğinde koordine şekilde çalışan kurtarma ekipleri oluşturulmuştur. Bu ekipler, herhangi bir acil durum vuku bulduğunda anında müdahale etmek için hazırlıklıdır.
• Sel esnasında elektrik kesintileri yaşanma ihtimaline karşı bölgesel radyolar aracılığıyla halk bilgilendirilir.
• Yerel yönetimler, dere yatağı gibi riskli bölgelere yerleşim yapılmaması hususunda bilgilendirilmeli ve gerekirse bu riski önlemelidir.
• Yerleşim yerleri içinden gelen drenaj kanalları ve dere yatakları belli aralıklarla temizlenmeli, buraların sürekli açık olması sağlanmalıdır.
• Çukur bölgelerdeki binalarda, su basma ihtimaline karşı bodrum katı yapılmamalı, yapılırsa kotu yüksek tutulmalıdır.
• Şehir içlerinde yer alan yağmur suyu kanallarının sayısı yeterli miktara getirilmeli ve içleri düzenli olarak temizlenmelidir.
• Konut sigortalarına sel teminatı mutlaka ekletilmelidir.

Sel Esnasında Yapılması Gerekenler

Sel ihtimaline karşı önlem aldıktan sonra sel esnasında yapılması gerekenler de bilindiğinde kendimizi ve çevremizdekileri güvende tutmamız çok daha mümkün hale gelir. İşte, karşınızda sel anında ne yapılır, sorusunun cevabı!

• Sel esnasında konut ya da iş yeri gibi kapalı bir mekandaysanız pencere ve kapıları korumak için engeller yerleştirebilirsiniz.
• Suyun sürüklediği eşyaların yönünü, kum torbası gibi nesnelerle değiştirerek konuttan uzaklaştırmaya çalışabilirsiniz.
• Eğer konut su yatağı ya da çukur bir bölgede yer alıyorsa binayı hemen terk etmek çok daha mantıklı bir fikir olabilir.
• Yüksek bölgelere doğru çıkabilirsiniz. Bu esnada suyu kullanarak karşıdan karşıya geçmeye çalışmak, suyun aniden derinleşme ihtimaline karşı son derece tehlikeli olabilir.
• Suyun iletken yapısından ötürü elektrik kaynaklarından uzak durmaya çalışın.
• Selden kaçmak için sel suyuna hiçbir koşulda girmeyin. Unutmayın ki ayak bileğine kadar gelen sel suyu bizi, dizimize kadar gelen sel suyu ise taşıtlarımızı sürükleme gücüne sahip olabilir. Üstelik sel suları kanalizasyon pisliği ve zararlı kimyasallar da içerebileceği için sağlığa zararlı olabilir.
• Bir şekilde konuttan çıkabiliyorsanız evi terk ederken elektrik ve su vanalarını kapatın.
• Sel veya su taşkını anında gaz sızıntısı olma ihtimaline karşı herhangi bir elektrikli alet ya da ışık kullanmayın. Bu gibi ihtiyaçlar için pilli bir fener işinizi görecektir.

Sel Sonrası Yapılması Gerekenler

Sel sonrası yapılması gerekenler ise hemen aşağıda maddeler halinde sunulmuştur.

• Su taşkınları ve seller, suların geri çekilmesi ile bitmeyebilir. Bu sebeple yetkililer aksini söylemedikçe binalara girmeye çalışmayın. Beklemede kalın.
• Binaları kontrol etmek için binaya girdiğinizde ayaklarınızda su geçirmez plastik çizme, elinizde ise pilli fener bulundurun.
• Sigorta işlemleri için hasarlı bölgelerin fotoğrafını çekin, belgeleri saklayın.
• Selin ardından gaz sızıntısı ve elektrik kaçağı ihtimalleri sonucu yangın çıkabilir. Bu gibi bir tehlikeyi önlemek adına suyun altında kalmış bir elektrik aksamı, fırın, ocak ya da bir elektronik eşya olup olmadığını kontrol edin.
• Sel sırasında su altında kalmış ya da suyla temas etmiş yiyecek ve içecekleri kesinlikle tüketmeyin.
• Konut veya iş yerinde çok su kalmışsa bu sular, binanın daha fazla hasa görme ihtimaline karşı yabvaş yavaş boşaltılmalıdır.
• Atık su sistemleri ve lağım çukuru gibi mikroplu ve sağlığa zararlı olabilecek alanların, yetkililerce kontrol edilmesi istenmelidir.
• Sel esnasında girmiş olabilecek yılan gibi zararlı hayvanlara karşı bina kontrol edilmelidir.
• Engelli, yaşlı ya da çocuk gibi desteğe muhtaç bireylere yardımcı olunmalıdır.

Sel Öncesi, Sırası ve Sonrası Yapılması Gerekenler Tablosu

Sel öncesi, sırası ve sonrası yapılması gerekenleri içeren tablomuzu aşağıda görebilirsiniz.

Sel ve taşkın anında yapılması gerekenler konusuna ek olarak Konut Sigortası Zorunlu mu? başlıklı yazımız da ilginizi çekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sel anında ilk ne yapılmalı?

Sel anında öncelikle sakin kalmaya çalışılmalı ve dere yatağı, çukur alan veya suyun hızla yükselebileceği bölgelerden uzaklaşılmalıdır. Mümkünse yüksek ve güvenli bir alana geçilmeli, resmi kurumların uyarıları takip edilmelidir.

Sel sırasında evde ne yapılmalı?

Sel sırasında evdeyseniz güvenli koşullar altında elektrik ve su kaynaklarını kapatabilir, değerli eşyaları ve önemli belgeleri daha yüksek noktalara taşıyabilirsiniz. Binanın tahliye edilmesi yönünde bir uyarı varsa yetkililerin yönlendirmelerine uyulmalıdır.

Sel sırasında arabada ne yapılmalı?

Sel sırasında araçla suyla kaplanmış bir yoldan geçmeye çalışılmamalıdır. Su seviyesinin yükselmesi veya aracın sürüklenme tehlikesinin oluşması durumunda şartlar uygunsa araç terk edilerek yüksek ve güvenli bir bölgeye geçilmelidir.

Sel suyuna neden girilmemeli?

Sel suyunun derinliği ve akış hızı dışarıdan anlaşılamayabilir. Ayrıca sel suları kanalizasyon atıkları, kimyasal maddeler, kesici nesneler ve farklı kirleticiler içerebilir. Bu nedenle sel suyunda yürümekten veya araç kullanmaktan kaçınılmalıdır.

Sel sırasında elektrikler kapatılmalı mı?

Elektrik tesisatına güvenli biçimde ulaşılabiliyorsa ve herhangi bir su teması bulunmuyorsa elektrik kaynağının kapatılması değerlendirilebilir. Ancak su basmış alanlarda elektrik panosuna veya elektrikli cihazlara dokunulmamalı ve uzman desteği alınmalıdır.

Selden sonra eve ne zaman girilir?

Sel sularının çekilmiş olması binanın güvenli olduğu anlamına gelmeyebilir. Yetkililer tarafından güvenli olduğu belirtilmeden hasarlı veya su basmış yapılara girilmemesi önerilir. Binaya giriş sonrasında da elektrik, doğal gaz ve yapısal hasar risklerine karşı dikkatli olunmalıdır.

Selden sonra ev nasıl temizlenir?

Temizlik sırasında sel suyuyla doğrudan temastan kaçınılmalı, uygun eldiven, çizme ve benzeri koruyucu ekipmanlar kullanılmalıdır. Elektrik tesisatı ve cihazlar kontrol edilmeden çalıştırılmamalı, kirlenmiş yüzeylerin temizliği ve dezenfeksiyonu uygun yöntemlerle yapılmalıdır.

Sel suyuna temas eden yiyecekler tüketilebilir mi?

Sel suyuyla temas etmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmemesi gerekir. Sel suları kanalizasyon, mikroorganizmalar veya çeşitli kimyasal maddelerle kirlenmiş olabileceğinden sağlık açısından risk oluşturabilir.

Selden zarar gören araç çalıştırılmalı mı?

Su altında kalmış veya önemli ölçüde suya maruz kalmış bir aracı doğrudan çalıştırmak, farklı mekanik ve elektronik hasarlara yol açabilir. Aracın çalıştırılmadan önce uzman tarafından kontrol edilmesi daha güvenli olacaktır.

Sel hasarını sigorta karşılar mı?

Sel ve su baskını nedeniyle meydana gelen zararların karşılanıp karşılanmadığı sigorta ürününe ve poliçede yer alan teminatlara göre değişebilir. Konut, iş yeri veya araç sigortasında sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığı poliçe üzerinden kontrol edilmelidir.

Sel sonrası sigortaya hasar bildirimi nasıl yapılır?

Sel sonrasında öncelikle can güvenliği sağlanmalı, ardından hasarlı alanların ve eşyaların fotoğraf veya videoları çekilerek mevcut durum kayıt altına alınmalıdır. Poliçede belirtilen hasar bildirim süreci takip edilerek sigorta şirketiyle iletişime geçilebilir ve talep edilen belgeler hazırlanabilir.

Konut sigortası sel ve su baskınını karşılar mı?

Konut sigortasında sel ve su baskını nedeniyle oluşabilecek zararların kapsamı poliçede bulunan teminatlara göre değişebilir. Bu nedenle poliçe düzenlenirken sel ve su baskını teminatının kapsamı, limitleri ve istisnaları incelenmelidir.

Kasko selde oluşan araç hasarını karşılar mı?

Sel veya su baskını sonucu araçta oluşan hasarların kasko kapsamında karşılanıp karşılanmayacağı poliçenin teminatlarına ve koşullarına bağlıdır. Araç sahiplerinin poliçelerinde sel ve su baskını riskinin kapsamını kontrol etmeleri faydalı olabilir.