Araç kazası sonrası oluşan piyasa değer kaybını talep etmek ve hak kaybı yaşamamak için başvuru süreçlerini doğru yönetmek son derece önemlidir. "Kaza Sonrası Değer Kaybı Nasıl Alınır, Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Alınır?" başlıklı rehberimizden tazminat sürecinin genel şartlarını inceleyebilir ve izlemeniz gereken adımlar hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Aracınızla bir kazaya karıştığınızda ve aracınızı tamir ettirmek durumunda kaldığınızda araçta bir değer kaybı oluşur. İkinci el piyasasındaki satış fiyatında oluşan bu düşüşe "araç değer kaybı" adı verilir. Peki, araç değer kaybı nasıl alınır, nasıl hesaplanır, dava ne kadar sürer? Tüm bu soruların cevaplarını detaylıca almak için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Kaza Sonrası Değer Kaybı Nedir?
Bir aracın en değerli hali, ilk kez satın alındığı zamandır. Aracı satın alıp kullanmaya başladığınız andan itibaren ikinci el piyasasındaki fiyatlara tabi olur. Hele bir de araç kazaya karışıp küçük ya da büyük hasar aldıysa değer kaybı yaşaması kaçınılmaz olacaktır. Onarılmış olsa bile kazalı bir geçmişe sahip olan araçlarda kaza sonrası değer kaybı meydana gelir. İkinci el satış fiyatının düşmesiyle sonuçlanan bu durum, aracın orijinalliğini kaybetmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Araçta, kaza sonrası değişen parça, boyalı kısım ve kayıt geçmişi gibi unsurlar, aracın, alıcısının gözündeki değerini azaltır. Bu nedenle sigorta hukukunda bu kayıp, aracın kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değeri arasındaki fark olarak yorumlanır.
Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir?
Araç değer kaybı şartlarını aşağıdaki listede açıkça görmeniz mümkün.
- Araçla trafik kazasına karışmış olmak
- Kazanın trafik kayıtlarına geçmiş olması
- Kusurun tamamen ya da büyük çoğunlukla karşı tarafta olması
- Kazanın üzerinden en fazla 2 yıl geçmiş olması
- Hasarın onarılmış, ancak araçta değer kaybına neden olmuş olması
Kaza Sonrası Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Araç değer kaybı hesaplama detayları, Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi (SBM) tarafından belirlenir. Süreçte aracın yaşı, kilometresi, değişen parça sayısı ve onarım şekli gibi unsurlar hesaplamaya dahil edilerek ilerlenir. Kazadan önceki araç fiyatıyla kazadan sonraki araç fiyatı arasındaki fark, değer kaybını yansıtır. Örneğin kazadan önce aracınız 1.000.0000 TL iken eksper raporuyla kaza sonrası tutar 950.000 TL olarak belirlenmişse araç değer kaybınız 50.000 TL olacaktır. Dolayısıyla ödenecek tutar 950.000 TL gibi düşünülür. Ancak durum, her zaman böyle olmayabilir. Zira doğrudan ödenecek meblağ, aracın yaşı, geçmiş hasar kayıtları, markası, modeli, donanımı ve kilometresi gibi farklı kriterler de gözetilerek hesaplanır. Araç değer kaybı hesaplamalarında dikkate alınacak unsurlar aşağıda listelenmiştir.
- Aracın üretim yılı
- Toplam kilometre bilgisi
- Markası
- Modeli
- Donanım seviyesi
- Yedek parça değişimi
- Hasar kaydı
- İkinci el piyasasındaki güncel arz-talep durumu
Yeri gelmişken aracınızın değer kaybını öğrenmek için Araç Değer Kaybı Hesaplama Aracımızı kullanabilirsiniz.
Kaza Sonrası Değer Kaybını Kim Öder?
Peki, kaza sonrası değer kaybını kim öder? Kaza sonrasında oluşan kayıp, çoğunlukla karşı tarafın kusurundan kaynaklandıysa hatalı tarafın zorunlu trafik sigortası poliçesinin bulunduğu şirketi tarafından ödenir. Eğer kusurlu tarafın aracında zorunlu trafik sigortası bulunmuyorsa ya da bir şekilde iptal edildiyse tutar, kişinin kendisinden talep edilebilir. Hatta bazı durumlarda sigorta şirketi yaptığı ödemeyi kusurlu sürücüye rücu bile edebilir.
Ayrıca Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? başlıklı yazımız da ilginizi çekebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaza sonrası değer kaybı nasıl alınır?
Kaza sonrası araç değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Bunun için kaza tespit tutanağı, hasar ve ekspertiz raporları, onarım faturaları, araç ruhsatı ve fotoğraflar gibi belgelerle ilgili sigorta şirketine başvurulması gerekir. Talebin reddedilmesi veya eksik ödeme yapılması durumunda ise Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da yetkili mahkemeye başvurulabilir.
Kaza sonrası değer kaybı ne zaman alınır?
Değer kaybı ödemesi, aracın hasarı ve onarım işlemleri belgelendikten sonra sigorta şirketine yapılan başvurunun değerlendirilmesiyle alınabilir. Trafik sigortası kapsamında yapılan başvurularda sigorta şirketinin talebe 15 gün içinde cevap vermemesi veya talebi karşılamayan bir yanıt vermesi durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir.
Kaza sonrası değer kaybı davası ne kadar sürer?
Araç değer kaybı davasının süresi mahkemenin iş yoğunluğuna, bilirkişi incelemesine ve tarafların itirazlarına göre değişebilir. Bu nedenle süreç birkaç aydan birkaç yıla kadar uzayabilir. Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurularda ise dosyanın hakeme iletilmesinin ardından kararın kural olarak en geç dört ay içinde verilmesi gerekir.
Kasko, değer kaybını karşılar mı?
Kasko, standart teminat kapsamında genellikle aracın piyasa değerinde oluşan kaybı karşılamaz. Değer kaybı talebi çoğunlukla kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortasına yöneltilir. Bununla birlikte bazı kasko poliçelerinde ek teminatlar bulunabileceği için poliçe şartlarının ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.
Kaza sonrası değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru, kazada kusurlu olan tarafın trafik sigortasını düzenleyen şirkete yazılı veya çevrim içi olarak yapılabilir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, ruhsat, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, onarım faturaları, banka hesap bilgileri ve talep dilekçesi eklenmelidir. Sigorta şirketinin talebi reddetmesi, eksik karşılaması veya süresi içinde cevap vermemesi halinde ise gerekli belgelerle Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
